پیامبر اسلام صَلَّی اللهُ عَلیهِ وَ آلِهِ فرمودند:
۞ هر که در گفتارش صلوات بر من و علی بن أبی طالب علیهما السلام باشد وارد بهشت می‌شود. ۞
Tuesday, 22 September , 2026
افزونه جلالی را نصب کنید. - 10 ربيع ثاني 1448
شناسه خبر : 22978
  پرینتخانه » آخرین اخبار تاریخ انتشار : 14 فوریه 2025 - 11:17 |

بررسی‌نظم‌آهنگ‌اشعار‌رضوی‌ در‌ادبيات‌کودک‌و‌نوجوان‌

✅ ‌بررسی‌نظم‌آهنگ‌اشعار‌رضوی‌ در‌ادبيات‌کودک‌و‌نوجوان‌ شعر رضوي کودک و نوجوان از‌ جمله مواردي است که نظر بسياري از خلاقان ادبي را به خود جلب کرده است و مخاطبين آن کودکان و نوجواناني هستند که همواره به‌دنبال جايگاهي براي انديشيدن هستند، آنان با شنيدن شعر به جنبش و جوشش در‌مي‌آيند، شاد مي‌شوند و حرکت را تجربه مي‌کنند. شعر […]

✅ ‌بررسی‌نظم‌آهنگ‌اشعار‌رضوی‌
در‌ادبيات‌کودک‌و‌نوجوان‌

شعر رضوي کودک و نوجوان از‌ جمله مواردي است که نظر بسياري از خلاقان ادبي را به خود جلب کرده است و مخاطبين آن کودکان و نوجواناني هستند که همواره به‌دنبال جايگاهي براي انديشيدن هستند، آنان با شنيدن شعر به جنبش و جوشش در‌مي‌آيند، شاد مي‌شوند و حرکت را تجربه مي‌کنند. شعر حساسيت کودکان را به ارزش‌هاي انساني، اخلاقي و نيازها و احساسات گسترش مي‌دهد و چون واژگان شعر موزون و آهنگين است موجب لذت‌بردن و گسترش دامنه‌ي واژگاني در ذهن آنان مي‌شود. در اين ميان اشعار مذهبي از جمله اشعار رضوي آنان را با ادبيات نرم و عرفاني آشنايي مي‌سازد و مفاهيم مذهبي و عشق ولايي را از طريق کلام آهنگين شعر که پل ارتباطي ميان موسيقي و عاطفه است بيان مي‌نمايد.
وزن شعر رضوي در ادبيات کودکان و نوجوانان بر‌مبناي وزن کمي است. و مبتني بر کوتاه و بلندي هجاست در اين‌گونه اشعار معمولا طول مصراع‌ها کمتر است و هم‌چنين باعث شده که وزن اغلب آنها تند و ضربي و شاد باشد. در اين‌گونه اشعار معمولا اوزان به‌کار‌ رفته اوزان زلالي هستند که با يک‌بار‌خواندن به ذهن متبادر مي‌شوند. در نظم آهنگ اشعار کودک رضوي از اوزان نادر و عجيب استفاده نگرديده، وزن رباعي روان‌ترين صورت شعري در زبان فارسي است که معمولا ترانه‌هاي کودکانه بيشتر بر اين وزن سروده شده است؛ سادگي و رواني واژگان در اين‌گونه اشعار باعث جذابيت شعر مي‌شود.
ادبيات کودکان ادبياتي است که براي کودک لذت ايجاد مي‌کند. بايد توجه داشت که جنس کودک، سن، دايره‌ي واژگان، تخيل، فرم و قالب در تکوين اثر ادبي کودک بسيار مهم است.
براي شعر کودک استفاده از وزن توصيه مي‌شود چرا که علاوه‌ بر زيبا‌سازي شعر، به‌دليل ايجاز و بازي‌هاي کلامي تاثير شگرفي بر روي خواننده به‌جا مي‌گذارد. شعر کودک حاوي واحد وزن است. در قالب اشعار کودک که با‌توجه به اصول شعري سروده شده‌اند‌ اين شيوه رعايت شده است. وزن شعر کودک غالبا ضربي و طرب‌انگيز است و در هر مصراع دو رکن عروضي دارد. گاهي اين‌نوع ادبي به ترانه شبيه مي‌شود، اما محتواي شعر کودک کاملا با ترانه متفاوت است.
در اشعار کودکان از وزن‌هاي متناوب‌الارکان کمتر استفاده شده و چون اين اوزان سنگين هستند و اگر هم استفاده شده کم‌شدن هجاها در آخر اين اوزان شعر را از سنگيني به شادي و طرب‌انگيزي مي‌کشاند. موضوع عارفانه اشعار رضوي و ارادت و عشق شاعران به اين ساحت مقدس باعث شده که روح دل‌نشيني و جذابيت در اين اشعار کاملا محسوس باشد و اين موضوع در موسيقي شعر آنان موثر بوده است. سادگي و رواني واژگان و دل‌نشيني موسيقي در اين‌گونه اشعار باعث جذابيت شعر مي‌شود. و ارتباط با اين با زبان مذهبي کودکان باعث تاثير‌گذاري بيشتر مي‌شود. بحر رمل داراي آهنگي ملايم و ريتمي آرام‌بخش است و با مضامين بلند، سنگين و موقر مناسبت دارد.
پاي خود را مي‌گذارم در حرم
از دلم پر کي شود اندوه غم
(فاعلاتن فاعلاتن فاعلن)
شادان به عشق روي تو اي هشتمين امام
مستيم چون به بوي تو اي هشتمين امام
(مفعول فاعلات مفاعيل فاعلن)
يه عمريه کفتر‌‌ پرکشيدتيم امام رضا
مرهم و عاشق دل شکستتم امام رضا
مفاعلن مفتعلن جزء اوزان ضربي و تند که معاني شورانگيز و پر‌جذبه و حال را القا‌ مي‌کند. به‌طور کلي مي‌توان گفت در سرودن شعر کودک، هم‌چنين اشعار رضوي در نظر‌گرفتن اهداف خلق شعر بسيار مهم است و اصلي‌ترين رکن آن ايجاد لذت براي کودک است، استفاده از زبان گفتاري نيز به شاعر کمک مي‌کند تا ارتباط نزديک‌تري با دنياي کودک برقرار کند. شعر کودک عروضي است و اختيارات شاعري به‌شکل بيشتري در آن اعمال شده است.
عده‌اي از شاعران نيز تلاش کرده‌اند که وزن و ريتم را حفظ کنند، اما مانند شعر نيما در امتداد طولي آن دست برده و قافيه‌ها را به‌شکل آکادميک دلخواه رعايت کنند. مصطفي رحماندوست و اسدالله شعباني و جواد محقق‌ها فرم جديدي را از شعر ارائه داده‌اند که به سبک نيمايي نزديک‌تر است. استفاده از اوزان کوتاه، نرم و لطيف در اين‌گونه اشعار خودنمايي مي‌کند و اوزان آنها بسيار سريع در ذهن نقش مي‌بندد. بيشتر اشعار از اوزان زلالي هستند که ضربي و تند و معاني شورانگيز و پر‌جذبه را القاء مي‌کنند؛ ريتم، آهنگ و وزن شعر تاثير زيادي در روحيات کودکان و نوجوان دارد. در شعر رضوي هم همين نگاه وجود دارد.

 

نویسنده : عموشاهی
برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : 0
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در پایگاه خبری شهر روشن منتشر خواهد شد.